Wat gebeurt er als je een webpagina opent?
Bij een heen-en-terugreis van 50 ms vraagt een HTTPS-pagina minstens 4 reizen, 200 ms, vóór de eerste byte HTML. HTTP/3 bespaart er één.
Tien over half acht 's ochtends. Een leerling in een volle trein tikt via mobiele data op een link naar het schoollunchmenu. Even later verschijnt het menu. (Een verzonnen situatie.) Intussen deed de telefoon alles uit de laatste vijf hoofdstukken: DNS opzoeken, TCP verbinden, een versleutelde sessie opzetten en een HTTP-verzoek met een statuscode beantwoord krijgen. Volg de telefoon en tel de wachttijden.
Eerst leest de telefoon de link
Stel dat de link https://www.example.com/index.html is. MDN verdeelt een URL in delen. https is het schema: gebruik HTTP via versleuteld TLS op poort 443, tenzij een andere poort is vermeld. www.example.com is de host, de naam die DNS in een adres omzet. /index.html is het pad, de gevraagde bron op die server. Een URL kan ook een query na een vraagteken en een fragment na een hekje hebben. Het fragment wijst naar een plek op de pagina en gaat nooit naar de server.
Vier heen-en-terugreizen vóór de eerste byte
De tijd voor een bericht naar de server en een antwoord terug heet round-trip time (RTT). Tel de reizen en je ziet waar het wachten vandaan komt. Eén: zonder cache kost DNS ongeveer één reis naar de resolver. Twee: de TCP-handshake, SYN heen en SYN-ACK terug. Drie: TLS 1.3 (RFC 8446) spreekt sleutels af in één reis; het laatste handshakebericht van de client kan met het HTTP-verzoek mee. Vier: verzoek heen, antwoord terug. Met RTT 50 ms is dat 200 ms vóór de eerste menubyte, ook bij direct serverantwoord.
Sleep om te draaien. Scroll of knijp om te zoomen.
HTTP/3 (RFC 9114) gebruikt QUIC (RFC 9000), niet TCP. QUIC draait op UDP en regelt verbinding en TLS-sleutels samen. De aparte TCP-reis vervalt: DNS, één handshake-reis en het verzoek, samen drie. Gewone HTTP op poort 80 slaat TLS over en vraagt ook drie reizen. Dan kan echter iedereen onderweg, zoals de beheerder van caféwifi, de pagina lezen of wijzigen. Het slotje in de adresbalk betekent een versleutelde verbinding met dat domein, niet dat de site eerlijk is.
Het menu komt met een getal ervoor
Het antwoord begint met een statuscode van drie cijfers. RFC 9110 groepeert ze op het eerste cijfer: 1xx informatief, 2xx succes, 3xx doorverwijzing, 4xx clientfout en 5xx serverfout. Vaak zie je 200 OK, 301 Moved Permanently (nieuw adres), 404 Not Found en 500 Internal Server Error. Was het schoolmenu verplaatst, dan kreeg de telefoon eerst 301 en vroeg daarna op het nieuwe adres. 404 betekent dat de server antwoordde maar op dat pad niets had. Het netwerk werkte dus.
Eén pagina, veel bestanden
HTML is zelden de hele pagina. Stel dat er een stylesheet, een script en vijf afbeeldingen in staan. Bij een nieuwe verbinding per bestand zou je steeds opnieuw TCP- en TLS-reizen betalen. De browser houdt de verbinding daarom open en stuurt volgende verzoeken daarover. Met HTTP/2 en HTTP/3 reizen meerdere verzoeken tegelijk via één verbinding. Browsers hebben ook een eigen cache. Mag een antwoord tijdelijk worden hergebruikt, dan laadt het volgende bezoek dat bestand uit opslag zonder verzoek. Pas als de bestanden binnen zijn, bouwt en tekent de browser wat je ziet. Daarom verschijnt het schoolmenu elke ochtend sneller dan een nieuwe site op hetzelfde netwerk.
| RTT | Heen-en-terugreistijd: heen en terug |
| 200 | OK |
| 301 | Moved Permanently |
| 404 | Not Found |
| 500 | Internal Server Error |
| HTTP/3 | HTTP via QUIC, dat op UDP werkt |
- RTT is 50 ms. Hoelang duurt het tot de eerste HTTPS-byte (TCP + TLS 1.3), inclusief DNS?
- Dezelfde RTT van 50 ms, maar via HTTP/3. Hoelang duurt het?
- RTT is 80 ms en de naam staat al in de cache. Hoelang duurt een HTTPS-pagina via TCP?
- Zet de stappen voor een HTTPS-pagina in volgorde.
- Wat betekent 404?
- Not Found
- OK
- Moved Permanently
- Serverfout
- Welke klasse statuscodes betekent doorverwijzing?
- 3xx
- 2xx
- 4xx
- 5xx
- Welke poort gebruikt https:// als er geen poort staat?
- Wat is /index.html in https://www.example.com/index.html?
- Het pad
- Het schema
- De host
- De poort
- Op welk transport werkt HTTP/3?
- QUIC via UDP
- TCP
- DNS
- ICMP
- Wat vertelt het slotje in de adresbalk?
- De verbinding met dat domein is versleuteld
- De site is veilig en eerlijk
- De site heeft geen advertenties
- De pagina laadde met HTTP/3
- ‘Het slotje betekent dat de site veilig is.’ Het slotje zegt alleen dat de verbinding met dat domein via TLS is versleuteld. Ook oplichtingssites hebben het. Controleer dus het bedoelde domein.
- ‘Incognitomodus verbergt mijn bezoeken voor mijn provider en school.’ Incognitomodus voorkomt dat de browser na de sessie geschiedenis en sitegegevens op je apparaat bewaart. Volgens Google Chrome Help kunnen bezochte sites en netwerkbeheerders zoals school, werkgever of provider je activiteit nog steeds waarnemen. Je pakketten gaan in beide gevallen over dezelfde routers.
- ‘404 betekent dat internet eruit ligt.’ 404 is een serverantwoord: de server is bereikt maar heeft niets op dat pad. Ligt het netwerk echt plat, dan komt er geen statuscode.
- ‘Het deel na # in een link gaat naar de server.’ Het fragment blijft in de browser en kiest alleen een plek op de pagina. Het gaat nooit naar de server.
- Een URL heeft een schema (https), host (DNS-naam) en pad.
- HTTPS via TCP: DNS + TCP + TLS 1.3 + verzoek = 4 heen-en-terugreizen vóór de eerste byte.
- HTTP/3 via QUIC combineert handshakes: 3 heen-en-terugreizen.
- Statuscodes: 2xx succes, 3xx doorverwijzing, 4xx clientfout, 5xx serverfout.
Bronnen van deze cursus (27)
- (checked 2026-10-17)
- IETF RFCs (rfc-editor.org): RFC 768 UDP (1980, 8-byte header)
- RFC 791 IPv4 (1981, 32-bit addresses, "does not provide a reliable communication facility", TTL field "measured in units of seconds" but every module must decrease it by at least one, so it is only an upper bound)
- RFC 792 ICMP (Time Exceeded)
- RFC 801 NCP/TCP transition plan (1 January 1983)
- RFC 894 Ethernet (1500-byte payload)
- RFC 1034 and RFC 1035 DNS (1987, HOSTS.TXT kept by SRI-NIC, labels up to 63 octets and names up to 255, TTL in seconds)
- RFC 1122 (127.0.0.0/8 loopback)
- RFC 1918 private addresses (10/8, 172.16/12, 192.168/16)
- RFC 2131 DHCP, RFC 3022 NAT, RFC 3596 AAAA records, RFC 3849 and RFC 5737 documentation addresses, RFC 4271 BGP-4, RFC 4291 IPv6 text form, RFC 6298 TCP retransmission timer (initial RTO 1 second)
- RFC 6335 port ranges (0-1023, 1024-49151, 49152-65535)
- RFC 7766 DNS over TCP, RFC 8200 IPv6 (128-bit addresses, Hop Limit)
- RFC 8446 TLS 1.3 (one round-trip handshake)
- RFC 9000 QUIC and RFC 9114 HTTP/3, RFC 9110 HTTP semantics (status code classes)
- RFC 9293 TCP (three-way handshake, sequence numbers)
- IANA: ip-parameters registry (recommended default TTL 64)
- IPv4 free pool depleted 3 February 2011 (NRO and ARIN announcements)
- Official documentation: MDN Web Docs "How does the Internet work?" (45 cables for 10 computers, switches, routers, MAC and IP addresses, internet and web)
- "What is a URL?", "HTTP response status codes" (developer.mozilla.org)
- Cloudflare Learning Center: "What is DNS?" (four kinds of DNS server, 8 steps of an uncached lookup, browser and OS caches, TTL)
- "What is HTTP/3?" (cloudflare.com/learning)
- Google Chrome Help, "Browse in Incognito mode" (support.google.com/chrome/answer/95464, checked 2026-10-19: Incognito limits what is saved to the device; websites and organisations that manage your network, like your school, employer or internet service provider, may be able to observe your activity)
- Operators and papers: root-servers.org (13 root name servers run by 12 organisations, 2047 instances on 2026-10-17)
- Jacobson and Karels 1988, Congestion Avoidance and Control (loss mostly congestion)
- History blocks only: UCLA Samueli School of Engineering, Internet50 (first ARPANET message "LO", UCLA to SRI, 29 October 1969, 22:30)
- historyofinformation.com and Wikipedia ARPANET (Kline)
- Spiceworks/SRI history (HOSTS.TXT kept by SRI-NIC).
Geraadpleegd: 2026-10-17