edubun
Nederlands

De hoogste bergen

In december 2020 maakten Nepal en China samen een Everesthoogte van 8848.86 meter bekend.

De wereldtop meten

In 1847 berekenden Britse landmeters in India de hoogte van een top die ze Peak XV noemden: 8778 meter. Het bleek het hoogste punt op Aarde en kreeg later de naam Everest. Meten was nooit eenvoudig. De sneeuw- en ijslaag op de top verandert van dikte, landmeters hebben een zeeniveau als uitgangspunt nodig en de berg ligt op de grens van twee landen die vroeger verschillende getallen publiceerden. Op 8 december 2020 maakten Nepal en China samen 8848.86 meter bekend, ongeveer 29 032 voet.

Hoogten in meter: 1 Everest (Nepal en China, 2020), 2 K2, 3 Annapurna (NGII-atlas), 4 Baekdusan, 5 Hallasan (NGII-atlas), 6 Jirisan, Cheonwangbong.

Himalaya en Karakoram

De NGII-atlas noemt de Himalaya het dak van de wereld en rekent Everest, K2 op 8611 meter en Annapurna op 8091 meter tot de hoge toppen. Strikt genomen staat K2 in de Karakoram, op de grens tussen Pakistaans en Chinees bestuurde delen van Kasjmir. De Himalaya loopt van Noord-Pakistan via Nepal naar Bhutan. Het is ook een van de jongste ketens op aarde, en dat is deels de reden van de hoogte: er was minder tijd voor erosie. Grote ketens als deze fungeren ook als grenzen. Volgens NGII scheiden ze klimaten en culturen omdat lucht, regen en mensen ze moeilijk oversteken.

Hoogte, reliëf en steilheid

De hoogte van een bergtop meet je vanaf zeeniveau. Maar onderaan een berg ervaar je vooral reliëf: het hoogteverschil tussen het hoogste en laagste punt van een gebied. Een geologisch practicumboek definieert het maximale kaartreliëf als het verschil tussen het hoogste en laagste punt. Steilheid is weer iets anders: reliëf gedeeld door de afstand waarover het optreedt. Trek in de scène een lijn vanaf de westkant van het gebergte naar de kam en vergelijk die met een lijn van de kam naar de oostkant. Het reliëf is vergelijkbaar, maar de oostkant is veel steiler doordat dezelfde daling over een veel kortere afstand plaatsvindt.

Hoogte verandert het leven op een berg

Een hoge berg beklimmen lijkt een beetje op naar de polen reizen: hoger wordt het kouder en de planten veranderen. De NGII-atlas gebruikt Hallasan als voorbeeld. De flanken tonen een verticale vegetatiereeks van warm-gematigd bos onderaan tot alpiene planten bij de top, op één berg onder 2000 meter. Ook op vlak hoogland telt hoogte. Rond Daegwallyeong in Pyeongchang blijft hoog, vlak land dat is overgebleven van een ouder, lager landschap 's zomers koel. Boeren verbouwen er hooglandgroenten en houden vee.

Het 3D-model wordt geladen

Sleep om te draaien. Scroll of knijp om te zoomen.

De lijn loopt van de westrand naar de kam. Verplaats A naar de oostrand en vergelijk de hellingen.
AchtergrondWaarom Everest in 2020 opnieuw meten? Na de aardbeving in Nepal in 2015 dachten sommige geologen dat de hoogte veranderd kon zijn. Nepal begon in 2017 een eigen meetproject. Uiteindelijk besloten Nepal en China samen één cijfer te geven in plaats van twee. Sinds 1847 is de gepubliceerde hoogte met ongeveer 71 meter veranderd. Bij ruim 1 centimeter per jaar volgens USGS geeft 173 jaar opheffing slechts ongeveer 2 meter. Bijna alles komt dus door betere metingen, niet door een hogere berg.

Everest 8848.86 m, K2 8611 m, Annapurna 8091 m, Baekdusan 2744 m, Hallasan 1947 m.

Belangrijkste punten
  • Everest: 8848.86 m (Nepal en China, 2020).
  • K2, 8611 m, en Annapurna, 8091 m, liggen ook in Himalaya en Karakoram.
  • Reliëf is het verschil tussen hoog en laag; steilheid is reliëf per afstand.
  • Grote ketens scheiden klimaten en culturen.
  1. Welke Everesthoogte kondigden Nepal en China in 2020 aan, in meter?
  2. Hoeveel meter hoger is het cijfer van 2020 dan de 8778 m uit 1847?
  3. Hoeveel voet is 8848.86 m ongeveer? (1 m = 3.281 ft; op 10 ft afronden.)
  4. Hoe noemde de meting van 1847 Everest?
    • Peak XV
    • Peak K2
    • Peak I
  5. Hoeveel meter hoger is Everest dan K2? (Gebruik 8848.86 en 8611.)
  6. Wat is reliëf?
    • Het verschil tussen hoogste en laagste punten
    • Hoogte boven zeeniveau
    • Helling in procenten
  7. Twee hellingen dalen 600 m: één over 3 km, één over 1 km. Welke is steiler?
    • De helling van 1 km
    • De helling van 3 km
    • Ze zijn gelijk
  8. Waarom is de Himalaya zo hoog vergeleken met oudere ketens?
    • Hij is jong en had minder tijd om af te slijten
    • Hij heeft geen rivieren
    • Hij bestaat uit ijs
  9. Zet de toppen op hoogtevolgorde, hoogste eerst.
  10. Hoe beïnvloeden grote ketens hun omgeving volgens NGII?
    • Ze scheiden klimaten en culturen
    • Ze maken aan beide kanten woestijnen
    • Ze hebben geen effect
Bronnen van deze cursus (24)
  • USGS Water Science School, Watersheds and Drainage Basins (usgs.gov/water-science-school/science/watersheds-and-drainage-basins: common outlet, drainage divide, watershed = drainage basin = catchment, larger watersheds contain smaller ones)
  • USGS Nonindigenous Aquatic Species, Hydrologic Unit Codes explained (nas.er.usgs.gov/hucs.aspx: 22 regions, 245 subregions, 405 basins, about 2,400 subbasins, 19,000 watersheds, 105,000 subwatersheds)
  • US Army Corps of Engineers New Orleans District, The Mississippi Drainage Basin (mvn.usace.army.mil: third largest basin after the Amazon and Congo, 41 percent of the 48 contiguous states, more than 1,245,000 square miles, 31 states and two Canadian provinces)
  • US EPA, The Mississippi/Atchafalaya River Basin (epa.gov/ms-htf: 2,350 miles, 15 percent of North America, borders of 10 states, nearly 30 percent of Americans live in the basin)
  • National Geographic Education encyclopedia: Source (resource/source: headwaters, the tributary farthest from the end; Gangotri Glacier, Breg spring for the Danube, Lake Itasca for the Mississippi)
  • Oxbow Lake (resource/oxbow-lake: concave banks erode, convex banks collect sediment, Mississippi meander cut-offs, billabong)
  • Delta (resource/delta: name from the Greek capital letter delta)
  • River (resource/river)
  • Anatomy of the Nile (resource/anatomy-nile: White Nile from Lake Victoria, Blue Nile from Lake Tana, Nile fan about 70,000 km2)
  • Fold Mountain (resource/fold-mountain: anticline and syncline; Appalachians once taller than the Himalayas)
  • USGS This Dynamic Earth, The Himalayas: Two continents collide (pubs.usgs.gov/gip/dynamic/himalaya.html: 2,900 km, collision 40 to 50 million years ago, India 6,400 km south of Asia 80 million years ago moving about 9 m a century, rising more than 1 cm a year)
  • Geological Society of London, Continental/Continental: The Himalayas (crust about 75 km thick)
  • Kathmandu Post, 8 Dec 2020 (Everest 8,848.86 m announced jointly by Nepal and China; Peak XV given as 8,778 m in 1847)
  • 국토지리정보원 대한민국 국가지도집 청소년판 2022 (nationalatlas.ngii.go.kr): 산 (page_3151: K2 8,611 m, 안나푸르나 8,091 m, 안데스 가장 긴 산맥, 국토 약 70% 산지, 백두산 2,744 m 천지 직경 3,550 m, 한라산 1,947 m, 오름 약 370여 개)
  • 강 (page_3152: 강물은 지구 물의 0.0002%, 아마존 전 세계 강물의 20%, 오비강 약 200일 결빙, 압록강 한반도에서 가장 길고 유역이 넓음)
  • 산지 지형 (page_3175: 평균 고도 약 448 m, 동아시아 910 m, 백두대간과 산경표, 분수계)
  • 산지 지형 also: 한라산 식생의 수직적 분포 (page_3151)
  • 고위 평탄면 대관령 고랭지 채소·목축 (page_3175)
  • 하천 지형 (page_3176: 동해 쪽 하천 짧고 급함, 남한에서 유역 가장 넓은 강 한강, 가장 긴 강 낙동강, 하상계수 섬진강 270, 나일강 30, 댐 이전 한강 390)
  • 국가지도집 하천 (page_180: 한강 494.4 km, 유역 25,953 km2, 북한 포함 35,770 km2; 낙동강 510.3 km, 23,384 km2; 금강 397.8 km, 9,912 km2)
  • 한국민족문화대백과사전 압록강 (encykorea.aks.ac.kr E0035176: 803.3 km, basin 31,226 km2)
  • 낙동강 (E0011565: 521.5 km)
  • 지리산 국립공원 (E0054158: 천왕봉 1,915 m)
  • 국가지도집 통계 26p 주요 강의 길이 (압록강 803 km).

Geraadpleegd: 2026-10-18