Van blad spelen

Van blad spelen is muziek spelen die je nooit eerder hebt gezien, in een vast tempo, zonder te stoppen om fouten te herstellen.

Wat je traint met van blad spelen

Als je een stuk instudeert, speel je dezelfde maten vaak totdat ze soepel gaan. Van blad spelen is een andere vaardigheid: iets nieuws lezen en blijven doorspelen. Je traint je ogen om vóór je handen uit te kijken, je geheugen om de volgende paar noten vast te houden en je gevoel voor de tel om ondanks kleine fouten door te gaan. Koren, begeleiders en orkestmusici spelen voortdurend van blad en veel muziekexamens bevatten dit onderdeel. Maar het is net zo nuttig voor iedereen die snel nieuwe liedjes wil proberen.

Dertig seconden vóór het spelen

Bekijk de pagina voordat je één noot speelt. Controleer de sleutel, want een partij in de bassleutel die je als vioolsleutel leest, is vanaf de eerste noot fout. Kijk naar kruisen of mollen aan het begin van de regel en naar de maatsoort. Zoek de hoogste en laagste noten, zodat je weet waar je hand moet staan. Let op herhaalde maten, stappen en sprongen. Benoem daarna alleen de eerste noot, zet je hand klaar, tel in gedachten één maat en begin.

Houd de maat, laat fouten los

De belangrijkste regel is doorspelen. Een verkeerde noot is voorbij zodra ze klinkt. Stoppen om haar te herstellen doorbreekt de tel en maakt de volgende maat lastiger. Kies een tempo dat langzaam genoeg is om het hele stuk vol te houden, ook als dat heel langzaam voelt. Raak je de plaats kwijt, sla dan vooruit naar het begin van de volgende maat en sluit daar weer aan, zoals een bandlid zou doen. Achteraf kun je teruggaan, maar dat is oefenen en geen van blad spelen.

Kijk vooruit. Terwijl je hand een noot speelt, moeten je ogen al bij de volgende één of twee noten zijn. Eerst voelt dat onmogelijk, maar met de tijd wordt het vanzelfsprekend. Een eenvoudige oefening is de maat die je speelt met een kaart afdekken en die kaart steeds opschuiven, zodat je alleen kunt zien wat hierna komt. Lees in groepen: drie stappen omhoog, een herhaald paar, een tertssprong omlaag. Om zo in groepen te kunnen lezen is de contouroefening uit het vorige hoofdstuk belangrijk.

Elke dag een beetje

Van blad spelen verbetert door hoeveelheid: veel korte, makkelijke stukken in plaats van enkele moeilijke. Kies muziek die één of twee niveaus onder je instudeerniveau ligt, speel elk stuk eenmaal of tweemaal en ga verder. Vijf minuten per dag helpt meer dan een uur per week. De quizzen hieronder gebruiken willekeurige noten in beide sleutels. Beantwoord ze met geluid aan en probeer elke noot binnen een seconde te benoemen: snelle herkenning is de grondstof voor van blad spelen.

Deze cursus gaat over toonhoogte, maar in echte muziek telt ritme net zo zwaar. Een juiste noot op het verkeerde moment is voor je medespelers nog steeds een verkeerde noot. Is een passage te moeilijk, houd dan het ritme vast en vereenvoudig de noten: speel alleen de bovenste noot van een akkoord of laat een snelle versiering weg. Ga tijdens het oefenen weer terug naar de volledige versie.