Stemmen: G C E A

De G-snaar is hoger gestemd dan de C ernaast. De vier open snaren klinken dus als G4 C4 E4 A4: 392, 262, 330 en 440 hertz.

My dog has fleas

Houd de ukelele met de hals naar links als je rechtshandig bent. Van bovenaf is de snaar het dichtst bij je kin snaar 4, gestemd op G. Daarna komen C, E en A, met snaar 1, de A, het dichtst bij de vloer. Pluk je ze achter elkaar van G naar A, dan hoor je de vier noten van het oude stemrijmpje ‘My dog has fleas’. De noten zijn G4, C4, E4 en A4. Samen vormen ze een C6-akkoord. Daarom heet dit C-stemming en klinkt het aanslaan van alle vier open snaren al als een prettig akkoord.

Opvallend: de G-snaar is niet de laagste. G4 ligt zeven halve tonen boven C4. Op een gitaar gaan de snaren steeds van laag naar hoog. Op een standaardukelele stijgt de toonhoogte van C via E naar A en springt bij de buitenste snaar terug naar een hoge G. Dat heet re-entrante stemming en bepaalt een groot deel van de ukeleleklank. Alle snaren liggen daardoor dicht bij elkaar in toonhoogte. Akkoorden klinken helder en compact en je kunt een melodie met kleine stappen over de snaren spelen. Sommige spelers, vooral op tenorukeleles, gebruiken een dikkere snaar die een octaaf lager is gestemd, op G3. Deze lage G geeft een vollere bas.

De frequenties volgen dezelfde formule als alle noten in de muziekcursussen van deze site: f = 440 × 2^((m − 69) ÷ 12), met m het nootnummer en 69 de A boven de centrale C. De A-snaar is precies 440 hertz, de gebruikelijke stemreferentie. Lage G op 196 hertz is de helft van hoge G op 392, zoals bij elk octaaf. Een elektronisch clip-on-stemapparaat leest deze frequenties af uit de trillingen van de kop en toont hoeveel elke snaar van de doeltoon afwijkt.

De snaren op elkaar stemmen

Zonder stemapparaat kun je de ukelele toch op zichzelf stemmen zodra één snaar goed staat. Stem de A-snaar op een referentietoon. Druk de E-snaar in bij de 5e fret: dat is A4. Verstel de E-snaar tot die gelijk klinkt aan de open A. Druk de C-snaar in bij de 4e fret voor E4 en stem gelijk aan de open E. Druk ten slotte de G-snaar in bij de 2e fret voor A4 en stem gelijk aan de open A. Bij lage G gebruik je in plaats daarvan de 5e fret van de G-snaar. Dat geeft C4, die je vergelijkt met de open C. Draai langzaam aan het stemmechaniek en pluk ondertussen. De toonhoogte moet naar de doeltoon glijden, niet er voorbij.