Veilig blijven
Pyroclastische stromen kunnen sneller dan 100 km per uur bewegen bij meer dan 400 °C. Het enige veilige plan is daarom te vertrekken voordat ze ontstaan.
Bij een aardbeving: zak, schuil en houd vast
Aardbevingen komen zonder waarschuwing. De meeste verwondingen ontstaan door vallende of rondvliegende spullen, niet door de grond zelf. De USGS en de Great ShakeOut-oefeningen adviseren Drop, Cover, and Hold On: zak, schuil en houd vast. Ben je binnen, zak dan op je plek op handen en knieën voordat het schudden je omgooit. Kruip onder een stevig bureau of stevige tafel en houd die goed vast, klaar om mee te bewegen. Is er geen tafel of bureau dichtbij, kruip dan naast een binnenmuur en bescherm je hoofd en nek met je armen. Blijf weg van buitenmuren, ramen, hangende voorwerpen, spiegels, hoge meubels, grote apparaten en keukenkasten vol zware spullen of glas.
Ben je buiten, ga dan zo mogelijk naar een vrije, open ruimte, weg van elektriciteitskabels, bomen, borden, gebouwen en voertuigen: alles wat op je kan vallen. Zit je in de auto, stop dan aan de kant van de weg en zet de handrem aan. Een oefening is een goed moment om thuis of in de klas te kijken welke dingen kunnen vallen en die daarna vast te zetten of te verplaatsen.
Zak op handen en knieën. Bescherm hoofd en nek onder een stevige tafel. Houd vast tot het schudden stopt.
Tsunami's
Een zware aardbeving onder zee kan het water erboven optillen en een tsunami veroorzaken. NOAA's National Weather Service waarschuwt dat gevaarlijke kustoverstromingen en sterke stromingen uren of dagen kunnen aanhouden. De eerste golf hoeft niet de laatste of grootste te zijn. Blijf buiten de gevarenzone of evacuatiezone totdat plaatselijke autoriteiten zeggen dat het veilig is. Vermijd bij aardbevingsschade neergevallen elektriciteitskabels en blijf weg van gebouwen, bruggen en pieren: bij een naschok kunnen zware voorwerpen ervan vallen. Blijf officiële meldingen op radio, televisie of telefoon volgen en houd telefoongesprekken kort, zodat lijnen voor noodsituaties vrij blijven.
Bij vulkanen
Vulkanen geven meer waarschuwing dan aardbevingen, doordat ondergronds bewegend magma bevingen, bodemzwelling en gasveranderingen veroorzaakt die observatoria volgen. Het grootste gevaar vlak bij een vulkaan is de pyroclastische stroom: een snelle lawine van hete as, gesteente en gas. De USGS noemt doorgaans snelheden boven 100 km per uur en temperaturen boven 400 °C; de BGS noemt 100 tot 600 °C. Ontsnappen is moeilijk of onmogelijk, dus evacuatie moet plaatsvinden voordat ze ontstaan. Lahars, modderstromen van vulkanisch puin en water, kunnen ver van de top door rivierdalen razen. Volgens de USGS zijn ze het grootste vulkanische gevaar in de Cascades. As kan honderden of duizenden kilometers ver vallen. Bij Pinatubo liepen straalvliegtuigen die door de aswolk vlogen ongeveer 100 miljoen dollar schade op.
Pinatubo laat ook zien waarom waarschuwingen belangrijk zijn. Doordat wetenschappers de uitbarsting voorspelden en mensen tijdig uit de gevarenzones werden gehaald, werden minstens 5000 levens gered. Miljoenen mensen kiezen om goede redenen voor wonen bij een vulkaan, waaronder de vruchtbare bodem. De veiligste aanpak is de lokale gevarenkaart en evacuatieroutes kennen en vroeg vertrekken wanneer autoriteiten dat zeggen.
| Zak, schuil en houd vast | Binnen: handen en knieën, onder stevige tafel, vasthouden |
| Geen tafel dichtbij | Kruip bij een binnenmuur, bescherm hoofd en nek met je armen |
| Buiten | Open ruimte, weg van elektriciteitskabels, bomen, borden, gebouwen en voertuigen |
| Autorijden | Stop aan de kant en zet de handrem aan |
| Tsunami | De eerste golf is niet altijd de laatste of grootste; blijf weg tot de autoriteiten zeggen dat het veilig is |
| Pyroclastische stroom | Meer dan 100 km/h, meer dan 400 °C; evacueer voordat het gebeurt |
- Zet de stappen bij een aardbeving in de goede volgorde.
- Binnen zonder tafel dichtbij moet je...
- Bij een binnenmuur kruipen en hoofd en nek beschermen
- Meteen naar buiten rennen
- Bij een raam staan
- Voor een hoge boekenkast staan
- Waar moet je tijdens het schudden uit de buurt blijven?
- Ramen en hoge meubels
- Een stevige tafel
- De vloer
- Een binnenmuur
- Als je autorijdt wanneer een aardbeving begint...
- Stop aan de kant en zet de handrem aan
- Sneller rijden om thuis te komen
- Stop op een brug
- Stop onder een elektriciteitskabel
- Na de eerste tsunamigolf...
- Blijf weg: meer en grotere golven kunnen volgen
- Ga op het strand kijken
- Het gevaar is voorbij
- Zwem om te controleren
- Pyroclastische stromen gaan meestal sneller dan hoeveel km per uur?
- Het enige veilige plan bij een pyroclastische stroom is om...
- te vertrekken voordat de stroom ontstaat
- er te voet voor uit te rennen
- je in een auto te verschuilen
- in een boom te klimmen
- Wat is een lahar?
- Een modderstroom van vulkanisch puin en water
- Een lavakoepeltype
- Een seismische golf
- Een tsunamiwaarschuwing
- Wie volg je bij een echte noodsituatie?
- Lokale hulpdiensten en autoriteiten
- Geruchten op sociale media
- Een cursuswebsite
- Niemand
- Aardbeving: zak, schuil, houd vast; weg van ramen en hoge meubels.
- Buiten: open ruimte. Autorijden: stop aan de kant, handrem.
- Tsunami: de eerste golf is niet altijd de grootste; blijf weg tot de autoriteiten zeggen dat het veilig is.
- Vulkaan: pyroclastische stromen gaan sneller dan 100 km/h bij meer dan 400 °C; vertrek vroeg en volg de lokale autoriteiten.
Bronnen van deze cursus (23)
- USGS Volcano Hazards Program, About Volcanoes (usgs.gov/programs/VHP/about-volcanoes): magma and lava, cinder cones, composite volcanoes, shield volcanoes, lava domes, about 1,350 potentially active volcanoes
- USGS VHP, Temperatures at the surface reflect temperatures below the ground (lava up to about 1,200 °C; Kilauea flow 1,100 °C)
- USGS FAQ How much of the Earth is volcanic? (more than 80% of the surface)
- British Geological Survey, Discovering Geology: Types of volcano (bgs.ac.uk/discovering-geology/earth-hazards/volcanoes/how-volcanoes-form/): slopes 30 to 35° and under 10°, Tambora caldera 6 km wide and 1.1 km deep
- BGS Volcanic hazards (pyroclastic flows 100 to 600 °C, 110 km/h or faster)
- USGS Yellowstone Volcano Observatory, The Volcanic Explosivity Index (usgs.gov/observatories/yvo/news/volcanic-explosivity-index-a-tool-comparing-sizes-explosive-volcanic) and VHP image description of the VEI (VEI 0 under 10,000 m³, VEI 8 over 1,000 km³, tenfold steps above VEI 2)
- US National Park Service, Volcanic Explosivity Index (nps.gov/subjects/volcanoes/volcanic-explosivity-index.htm): Novarupta 1912 about 30 times Mount St. Helens, Huckleberry Ridge 2,450 km³
- Smithsonian Global Volcanism Program eruption records (volcano.si.edu): VEI of Mount St. Helens 1980 (5)
- Pinatubo 1991 (6)
- Tambora 1815 (7)
- USGS Fact Sheet 113-97, The cataclysmic 1991 eruption of Mount Pinatubo (pubs.usgs.gov/fs/1997/fs113-97/)
- USGS This Dynamic Earth, Hotspots and The long trail of the Hawaiian hotspot (pubs.usgs.gov/gip/dynamic/hotspots.html, Hawaiian.html)
- USGS Hawaiian Volcano Observatory, Evolution of Hawaiian volcanoes (usgs.gov/observatories/hvo/evolution-hawaiian-volcanoes) and Volcano Watch: Kamaʻehuakanaloa (2022)
- USGS Earthquake Hazards Program, Earthquake magnitude, energy release and shaking intensity (usgs.gov/programs/earthquake-hazards/earthquake-magnitude-energy-release-and-shaking-intensity): tenfold amplitude and about 32 times energy per whole magnitude
- USGS HVO Volcano Watch, What was that on the Richter scale? (about 31.6 times energy per unit, 1,000 times per two units)
- USGS FAQ How are earthquakes measured? (moment magnitude)
- USGS, Are you ready to ShakeOut? (usgs.gov/news/featured-story/are-you-ready-shakeout-october-19): Drop, Cover, and Hold On
- NOAA National Weather Service, Tsunami safety during a tsunami (weather.gov/safety/tsunami-during)
- USGS Pyroclastic flow hazards at Mount St. Helens (over 100 km/h, over 400 °C; at least 17 pyroclastic flows on 18 May 1980)
- USGS Volcanic Ash Impacts, Mt St Helens 1980 emergency management (volcanoes.usgs.gov/volcanic_ash/mount_st_helens_emergency_management.html)
- USGS Earthquake magnitude page, Northridge (3 to 11 miles deep) and Nisqually (30 to 36 miles deep)
- General safety information only
- follow local officials.
Geraadpleegd: 2026-10-17