Waar het water van de aarde zit

Als al het water in de lucht in één keer als regen viel, zou het de aarde maar ongeveer 2.5 cm diep bedekken.

Tel het water voordat je het volgt

Schenk een glas water in en vraag je af waar het is geweest. Een paar dagen geleden maakte het misschien deel uit van een wolk; een paar duizend jaar geleden zat het misschien opgesloten in een gletsjer. De waterkringloop is de naam voor deze eindeloze beweging. Voordat je hem volgt, helpt het te weten waar het water op één moment zit, want de voorraden verschillen enorm in grootte.

De US Geological Survey publiceert een veelgebruikte schatting. Oceanen, zeeën en baaien bevatten ongeveer 1 338 000 000 km³, dat is 96.54% van al het water op aarde. Slechts ongeveer 2.5% is zoet. Van dat zoete water is 68.7% bevroren in ijskappen, gletsjers en blijvende sneeuw, en nog eens 30.1% zit onder de grond. Dan blijft er maar ongeveer 1.2% van het zoete water over voor meren, rivieren, moerassen, bodemvocht, grondijs en de lucht samen.

Kleine voorraden, druk verkeer

De atmosfeer is een van de allerkleinste voorraden, ongeveer 12 900 km³, oftewel 0.001% van het water op aarde. Rivieren zijn nog kleiner, ongeveer 2120 km³. Toch voeren deze twee kleine voorraden het meeste verkeer dat voor ons telt. De USGS noemt de atmosfeer een snelweg: water komt aan als damp, rijdt mee met de wind en vertrekt als regen of sneeuw. NASA schat dat een waterdampmolecuul gemiddeld ongeveer negen dagen in de lucht blijft, dus de kleine voorraad van de lucht wordt ongeveer veertig keer per jaar leeggemaakt en weer gevuld.

Grote voorraden zijn traag. Water kan duizenden jaren in een diep oceaanbekken of een ijskap blijven, en sommig grondwater zit al heel lang onder de grond. Als mensen zeggen dat water hernieuwbaar is, bedoelen ze meestal het snelle deel van de kringloop. Oud grondwater sneller oppompen dan regen het kan aanvullen, gebruikt een voorraad op, net als spaargeld uitgeven.

Pools en fluxen

NOAA beschrijft de kringloop met twee woorden. Pools zijn de plaatsen waar water is opgeslagen: de oceaan, ijs, grondwater, meren, de lucht, zelfs levende wezens. Fluxen zijn de manieren waarop water tussen de pools beweegt: verdamping, transpiratie, condensatie, neerslag, afstroming, infiltratie en grondwaterstroming. Water kan ook de vloeibare fase overslaan. Sneeuw kan rechtstreeks in damp veranderen (sublimatie), en damp kan rechtstreeks in ijs veranderen, waardoor op een koude nacht rijp groeit (rijpvorming).

Het gebruikelijke diagram tekent de kringloop als één nette cirkel, en NOAA waarschuwt dat de werkelijkheid veel rommeliger is. Een regendruppel kan onderweg naar beneden verdampen. Rivierwater kan in de grond wegzakken en in een bron weer boven komen. Het meeste water dat uit de oceaan verdampt, valt weer op de oceaan; volgens de USGS wordt maar ongeveer 10% over land gevoerd. In het model volgen de stippen een paar typische paden, en elk van de volgende hoofdstukken opent er een.