Wat een topografische kaart toont

Op een topografische USGS-kaart zijn bruine lijnen hoogten, blauw is water en groen bos. De kleuren betekenen op elk kaartblad hetzelfde.

Een kaart die de vorm van het terrein toont

Een wegenkaart vertelt hoe je van de ene plaats naar de andere komt. Een topografische kaart toont ook de landvorm zelf: waar heuvels oprijzen, dalen liggen en water stroomt. Het woord komt van het Griekse topos, plaats, en graphein, schrijven of tekenen. Wandelaars, brandweerlieden, ingenieurs en militairen gebruiken zulke kaarten al ruim een eeuw, omdat ze vragen beantwoorden die een wegenkaart niet beantwoordt. Hoe steil is dit pad? Langs welke kant van de rug stroomt regenwater? Kan ik het dorp vanaf die heuveltop zien?

Het model hierboven is een verzonnen stuk land van 4 kilometer aan elke zijde. Links, of op een telefoon eronder, staat de hoogtelijnenkaart. Rechts hetzelfde terrein als 3D-model, met de kaart op het oppervlak. Draai het model en zie dat de bruine lijnen geen versiering zijn. Elke lijn volgt de grond op één hoogte, zoals een badrand die achterblijft waar water ooit stond.

Kleuren die overal hetzelfde betekenen

USGS maakt sinds 1879 standaardkaarten van de Verenigde Staten en gebruikt kleur als code. Bruine lijnen zijn hoogtelijnen. Blauw is water: meren, beken, irrigatiesloten en andere hydrografische elementen. Groene vlakken zijn begroeiing zoals bos. Rood markeert belangrijke wegen en het landmeetkundige raster; zwart overige wegen en paden, spoorlijnen, grenzen en gebouwen. Dichtbebouwde gebieden zijn grijs of rood getint. Leer deze zes kleuren eenmaal en je begrijpt veel van een kaartblad nog vóór je de legenda bekijkt.

Elementen verschijnen als punten, lijnen of vlakken naargelang hun grootte. Een huis kan een zwart vierkantje zijn, een groot gebouw krijgt zijn echte vorm. Een put of bron is een puntsymbool, een beek een lijn, een meer een vlak. Veel elementen hebben ook tekst in hun categoriekleur: een beeknaam is blauw en een hoogteaanduiding bruin. Het Koreaanse National Geographic Information Institute (NGII) deelt digitale kaartelementen vergelijkbaar in: vervoer, gebouwen, voorzieningen, vegetatie, water, landvormen, grenzen en annotaties zoals plaatsnamen en rasterlijnen.

Legenda, kaartrand en hoogtepunten

Alles wat je nodig hebt om een kaartblad te lezen staat in de kaartrand: de bladnaam, de schaal, het hoogtelijneninterval, de noordrichting en de meetdatum. De legenda noemt de symbolen. Kleine zwarte driehoeken of stippen met een getal zijn hoogtepunten, gemeten punten op toppen en kruisingen. Op de kaart hierboven markeren de driehoeken de hoogste punten van elke heuvel. Klik op een driehoek en vergelijk de hoogte van A met het getal naast de driehoek. Ze moeten op enkele meters na overeenkomen.

Hoe nauwkeurig is een gedrukte kaart?

Kaarten worden gemeten, niet gegokt. USGS publiceert hoe nauwkeurig de oude 7.5-minutenkaarten moesten zijn. Minstens 90 procent van de geteste punten moest op de kaart binnen een vijftigste inch van de echte positie liggen, ongeveer 40 voet op de grond. Voor hoogte moest minstens 90 procent binnen een half hoogtelijneninterval liggen. Onthoud die tweede regel: verwacht niet dat een hoogte die je van zo'n kaart afleest nauwkeuriger is dan ongeveer de helft van het hoogtelijneninterval.