Getallen en rekenen

In Python 3 geeft 7 / 2 de waarde 3.5, 7 // 2 geeft 3 en 7 % 2 geeft de rest 1.

Vier delingen om eerst te voorspellen

Dek de uitvoer hieronder af en schrijf op wat je voor elke regel verwacht. De meeste mensen hebben de eerste goed en minstens één andere fout. Met die verkeerde voorspelling begin je dit hoofdstuk.

print(7 / 2)
print(8 / 2)
print(7 // 2)
print(7 % 2)

3.5
4.0
3
1

De tweede regel verrast. 8 / 2 is precies 4, maar Python drukt 4.0 af. Dat komt doordat / altijd een float geeft, een getal met een decimale punt, ook bij een deling zonder rest. Voor gehele deling heeft Python een aparte operator, //, vloerdeling genoemd. Die deelt en rondt dan omlaag af naar het gehele getal eronder. De bijbehorende operator % geeft de overblijvende rest. Samen beantwoorden ze de basisschoolvraag ‘7 gedeeld door 2 is 3, rest 1’.

% komt vaker voor dan je verwacht. Een getal is even als n % 2 gelijk is aan 0. Het laatste cijfer is n % 10. 135 minuten omzetten in uren en minuten is 135 // 60 uur en 135 % 60 minuten.

minutes = 135
print(minutes // 60, "h", minutes % 60, "min")
print(2026 % 2, 2027 % 2)
print(4589 % 10)

2 h 15 min
0 1
9

De andere operatoren en Pythons volgorde

Python volgt dezelfde volgorde als in de wiskundeles: eerst **, dan *, /, // en %, dan + en -, binnen elke groep van links naar rechts. Haakjes gaan voor alles, dus voeg ze bij twijfel toe. Ze kosten niets en maken de bedoeling voor de volgende lezer duidelijk.

print(2 + 3 * 4)
print((2 + 3) * 4)
print(2 ** 10)
print(10_000 * 3)

14
20
1024
30000

De laatste regel toont een klein hulpmiddel: in Python mogen onderstrepingstekens in lange getallen, dus 10_000 is beter leesbaar dan 10000. Ze worden bij het berekenen genegeerd en verschijnen niet in de uitvoer. Komma's kunnen zo niet gebruikt worden, want een komma betekent al ‘volgende waarde’.

Kommagetallen worden binair opgeslagen, dus sommige antwoorden wijken iets af

Probeer 0.1 + 0.2. De Python-handleiding wijdt een heel hoofdstuk aan waarom het antwoord 0.30000000000000004 is en niet 0.3. Floats worden binair opgeslagen en 0.1 heeft geen exacte binaire vorm, zoals 1/3 geen exacte decimale vorm heeft. De fout is miniem en round() verbergt die bij het afdrukken. Let op: round() rondt een exacte halve af naar de even buur. De pagina over de ingebouwde functies geeft round(0.5) als 0 en round(1.5) als 2. Voor geld in hele won of hele centen bewaar je de bedragen als int; dan heb je het probleem helemaal niet.

print(0.1 + 0.2)
print(round(0.1 + 0.2, 2))
print(round(0.5), round(1.5), round(2.5))
print(int(3.99), float(7))

0.30000000000000004
0.3
0 2 2
3 7.0

input() geeft altijd een string

input() toont een prompt, wacht tot de gebruiker iets typt en op Enter drukt, en geeft de invoer als string terug. Zelfs als iemand 15 typt krijg je "15", tekst. Zet die met int() of float() om voor rekenwerk. int() op een float kapt het decimale deel af in plaats van af te ronden, dus int(3.99) is 3.

age = input("Hoe oud ben je? ")
next_year = int(age) + 1
print("Volgend jaar ben je", next_year)

Hoe oud ben je? 14
Volgend jaar ben je 15