Celadon, de Tripitaka Koreana en metalen drukletters

Jikji werd in 1377 met losse metalen letters gedrukt, 78 jaar vóór Gutenbergs 42-regelige Bijbel.

Oorlog en staatsgrepen vormen maar de helft van Goryeo's geschiedenis. Diezelfde eeuwen brachten blauwgroen celadon, een volledige boeddhistische canon op ruim tachtigduizend houtblokken en het oudste bewaarde boek met losse metalen drukletters. Musea over de hele wereld wijzen ze nog steeds aan als bijzonder. Goryeo stond ook open voor de wereld. Gaegyeong werd een handelsstad; gezanten en kooplieden kwamen aan in Byeollando bij de Yeseong-monding.

Jadekleurig celadon

Goryeo-pottenbakkers leerden celadon maken uit China, bij de zuidelijke Yue-ovens, en ontwikkelden daarna hun eigen stijl. In de eerste helft van de 12e eeuw maakten ze een helder blauwgroen glazuur dat de mensen in Goryeo bisaek noemden. In 1123 beschreef Song-gezant Xu Jing het celadon in zijn landenverslag, de Gaoli tujing. Hij merkte op dat vakmanschap en kleur de laatste jaren nog verfijnder waren geworden. Dat oordeel is belangrijk, omdat celadon oorspronkelijk uit China kwam.

Goryeo ontwikkelde daarna ingelegd celadon, sanggam cheongja. Men sneed een patroon in halfdroge klei, vulde de groeven met witte of rode klei, schraapte het oppervlak glad en glazuurde en bakte het stuk daarna. Het patroon scheen wit en zwart door het glazuur. Volgens het National Museum of Korea zijn de twee kenmerken van Goryeo-celadon op zijn hoogtepunt de bisaek-kleur en het fijne inlegwerk. De beste ateliers lagen in Gangjin en Buan. De beroemde maebyeong-vaas met ingelegde kraanvogels en wolken werd in 1962 tot nationale schat verklaard en staat in het Kansong Art Museum.

De Tripitaka Koreana

De tijdens de Mongoolse oorlog gesneden boeddhistische canon wordt bewaard in de Haeinsa-tempel in Hapcheon. Het project liep van 1236 tot 1251; de blokken dateren uit 1237 tot 1248 (Korea Heritage Service). Elk blok is ongeveer 70 centimeter breed, ongeveer 24 centimeter hoog en 2.6 tot 4 centimeter dik. Beide kanten zijn gesneden en elk blok weegt 3 tot 4 kilogram. Hoeveel zijn het er? Een telling uit de koloniale periode gaf 81 258, inclusief blokken die in de Joseon-periode opnieuw zijn gesneden. Na een digitaal onderzoek kondigde de Cultural Heritage Administration in 2015 het aantal 81 352 aan. In 2007 kwamen de blokken in het Memory of the World-register. Hun bewaarhallen, de Janggyeong Panjeon, werden in 1995 werelderfgoed.

Jikji en metalen letters

Goryeo drukte ook met metalen letters. Yi Gyu-bo schreef dat 28 exemplaren van het rituelenboek Sangjeong yemun, ook Sangjeong gogeum yemun, met gegoten letters waren gedrukt. Zijn notitie is ongedateerd; de Encyclopedia of Korean Culture noemt 1234 tot 1241. Geen enkel exemplaar is bewaard. Wel bewaard is Jikji, een verzameling zenonderricht, samengesteld door de monnik Baegun Gyeonghan (1298 tot 1374; de encyclopedie noemt geboortejaar 1299). Leerlingen drukten het in de zevende maand van 1377 in de tempel Heungdeoksa in Cheongju. Alleen deel twee is bekend; dat wordt bewaard in de Bibliothèque nationale de France. Het werd in 1972 breed bekend en in 2001 opgenomen in het Memory of the World-register. Ook in 1377 stichtte Goryeo een buskruitbureau onder Choe Mu-seon, wiens kanonnen in 1380 een piratenvloot bij Jinpo zouden verslaan.