Gojoseon groeit, ontmoet Han en valt

Bij de komst van het Han-leger won Gojoseon de eerste slag en hield daarna ongeveer een jaar stand, tot Wanggeom-seong in 108 v.Chr. viel.

Na het legendarische begin verschijnt Gojoseon via Chinese bronnen in de geschreven geschiedenis. Volgens schoolboeken was het in de 4e eeuw v.Chr. een verbondskoninkrijk dat een groot gebied van Liaoning tot het noorden van het schiereiland bestuurde. Het grensde aan Yan, een van China's Strijdende Staten, waarmee het vaak botste. Een aanval van Yan verzwakte Gojoseon tijdelijk. In de 3e eeuw v.Chr. gaven de machtige koningen Bu en Jun de troon echter van vader op zoon door. Onder hen dienden ambtenaren met titels als sang, daebu en janggun. Gojoseon was sterk genoeg om Yan aan de overzijde van de Liao het hoofd te bieden.

Wiman, de koning van buitenaf

Na de Strijdende Staten raakte China in beroering en vluchtten veel mensen naar Gojoseon. Koning Jun liet hen aan de westgrens wonen. Een van hen, Wiman, moest die grens bewaken. Hij verzamelde macht onder de nieuwkomers en trok in 194 v.Chr. op naar de hoofdstad. Hij verdreef Jun en werd koning. Schoolboeken wijzen erop dat Wiman bij aankomst een haarknot en kleding uit Joseon droeg; waarschijnlijk was hij een Joseon-man die in Yan had gewoond. Hij behield de naam Joseon en veel plaatselijke inwoners bekleedden hoge functies. Daarom zien historici zijn bewind als voortzetting van de eerdere staat, niet als buitenlandse verovering.

Onder Wiman en zijn opvolgers ging Gojoseon op grote schaal ijzer gebruiken. IJzeren landbouwgereedschap vergrootte de oogst, ijzeren wapens versterkten het leger en het koninkrijk onderwierp omliggende groepen. Ook handel bracht rijkdom: tussen het Han-rijk en de zuidelijke staten van het schiereiland, Jin, trad het als tussenhandelaar op.

Oorlog met Han

Een rijk, onafhankelijk Joseon dat handelsroutes beheerste, verontrustte Han-keizer Wu. Hij stuurde legers over land en zee. Gojoseon won de eerste confrontatie overtuigend. Koning Ugeo, Wimans kleinzoon, hield ongeveer een jaar stand in Wanggeom-seong. In 108 v.Chr. viel de hoofdstad en eindigde Gojoseon. Han vestigde commanderieën in een deel van het gebied, maar die ondervonden hevig verzet en krompen geleidelijk. In 313 verdreef Goguryeo de belangrijkste, Nangnang.

Acht wetten, drie bewaard

Gojoseon handhaafde de orde met een wet van acht artikelen. Alleen drie zijn bewaard, in de Chinese geschiedenis Hanshu. Elk vertelt iets over de samenleving: het eerste toont waardering voor het leven en de macht van de staat om de doodstraf op te leggen; het tweede wijst op eigendom en graanbouw, het derde op slavernij en privébezit.

De wetten passen bij het algemene schoolboekbeeld van Gojoseon. De productie groeide, privébezit nam toe en de kloof tussen arm en rijk werd groter. Er ontstond een bestuursgroep voor politiek en oorlog naast mensen die landbouw en ambachten bedreven. Onder de koning dienden sang, daebu en janggun. Een wet die een dief tot slaaf maakt, past alleen in zo'n samenleving.