Darwin en Wallace

Op 1 juli 1858 werden in Londen twee artikelen over natuurlijke selectie voorgelezen, een van Charles Darwin en een van Alfred Russel Wallace, die aan de andere kant van de wereld zat.

Wat Darwin op de eilanden zag

De vogels van de Galápagos troffen Darwin niet als een plotselinge ingeving. Volgens het Natural History Museum in Londen kwam de eerste aanwijzing van de spotlijsters. Op San Cristóbal zag Darwin een spotlijster die hij herkende, en op het nabije Floreana waren de spotlijsters duidelijk anders. De verschillen tussen eilanden die een paar kilometer uit elkaar lagen, waren groter dan de verschillen die hij over een heel continent had gezien. De vinken werden pas later onderdeel van het verhaal, nadat de vogelkundige John Gould ze als aparte soorten had herkend. Sommige hadden dikke snavels om zaden te kraken en andere dunne snavels om insecten te vangen, en allemaal leken ze verwant aan één vinkensoort van het Zuid-Amerikaanse vasteland. Darwin ging zich afvragen of de eilandsoorten de veranderde afstammelingen waren van een paar vogels die lang geleden van het vasteland waren gekomen.

Darwin begon niet bij nul. Eerder in de eeuw had Jean-Baptiste Lamarck voorgesteld dat veranderingen die een dier tijdens zijn leven verwerft, door een lichaamsdeel te gebruiken of niet te gebruiken, aan zijn jongen worden doorgegeven. De geologen James Hutton en Charles Lyell betoogden dat de aarde was gevormd door langzame processen die nog steeds doorgaan, wat betekende dat ze erg oud moest zijn en soorten tijd gaf om te veranderen. De econoom Thomas Malthus schreef dat populaties sneller groeien dan hun voedselaanbod. Zowel Darwin als Wallace las Malthus, en beiden namen van hem het idee over dat er in elke generatie meer jongen worden geboren dan er kunnen overleven.

Wallace, de verzamelaar

Alfred Russel Wallace werd in 1823 geboren in Usk, in het huidige Monmouthshire in Wales. Hij werkte als landmeter en daarna als leraar in Leicester, waar hij in 1844 de keververzamelaar Henry Walter Bates ontmoette. In 1848 voeren de twee naar de Amazone en betaalden ze hun reis door exemplaren te verkopen. Na ruim vier jaar begon Wallace aan de terugreis, en het schip vloog in brand en zonk in de Atlantische Oceaan met bijna zijn hele verzameling. Binnen een jaar vertrok hij opnieuw, nu naar de Maleise Archipel, de eilanden van het huidige Maleisië en Indonesië, waar hij van 1854 tot 1862 reisde. In acht jaar verzamelde hij 125 660 exemplaren, waaronder meer dan 5000 soorten die nieuw waren voor de westerse wetenschap. Hij merkte ook op dat dieren op eilanden die vlak bij elkaar lagen tot twee verschillende werelden konden behoren, een Aziatische en een Australische. De grens die hij daartussen trok, heet nog steeds de Wallacelijn.

De brief uit Ternate

In 1858, met koorts in zijn hut op het eiland Ternate, bedacht Wallace hoe soorten konden veranderen: de individuen die het best bij hun omgeving passen, overleven en planten zich voort en geven hun nuttige eigenschappen door. Hij schreef het op en stuurde het naar Darwin, van wie hij wist dat die geïnteresseerd was. Darwin werkte al ongeveer 20 jaar aan dezelfde theorie zonder te publiceren. Hij was getroffen door hoe sterk die overeenkwam met zijn eigen werk en schreef dat Wallace ‘geen betere korte samenvatting had kunnen maken’. Op advies van zijn vrienden Charles Lyell en Joseph Hooker werden de artikelen van beide mannen op 1 juli 1858 samen voorgelezen bij de Linnean Society of London. Een jaar later, in 1859, publiceerde Darwin On the Origin of Species.

Het betoog rust op drie waarnemingen. De meeste kenmerken worden van de ouders geërfd, ook al wist toen niemand hoe. Er worden meer jongen geboren dan er kunnen overleven, dus ze concurreren om beperkt voedsel en beperkte ruimte. En nakomelingen verschillen van elkaar, en een groot deel van die variatie is ook erfelijk. Zet je dat samen, dan laten de individuen wier erfelijke kenmerken hen helpen zich te redden gemiddeld meer jongen na, dus die kenmerken worden in de volgende generatie algemener. Darwin noemde het proces natuurlijke selectie en het resultaat op lange termijn afstamming met verandering. Hij kweekte thuis ook duiven, waarbij hij vogels met de gewenste kenmerken uitkoos, om te laten zien hoe ver een soort kan veranderen door selectie door mensen. Na zijn experimenten schonk hij al zijn 120 duivenexemplaren aan het Natural History Museum. Darwin overleed in 1882 en Wallace in 1913. Wallace nam het nooit kwalijk dat hij in de schaduw van Darwin stond en noemde zichzelf Darwins grootste fan, al waren de twee het oneens over de vraag of natuurlijke selectie de menselijke geest kon verklaren.