Formules kopiëren: relatieve verwijzingen

Kopieer =B4*C4 van D4 naar D5 en het wordt =B5*C5. Microsoft gebruikt precies dit voorbeeld voor relatieve verwijzingen.

Verwijzingen onthouden een richting

Schrijf een formule eenmaal en kopieer haar omlaag in een kolom: ze werkt op elke rij. Dit kan omdat een gewone verwijzing relatief is. Microsoft legt dit uit met A2 vanuit C2: de verwijzing betekent eigenlijk ‘de cel twee kolommen links, op dezelfde rij’. Kopieer je de formule ergens anders heen, dan betekent het nog steeds twee kolommen links van de nieuwe plek. Dus =B4*C4 in D4, ‘de twee cellen links van mij’, wordt =B5*C5 bij kopiëren naar D5.

De regel is eenvoudige adresberekening. Verplaats de formule enkele rijen omlaag en elk rijnummer groeit met hetzelfde aantal. Verplaats haar enkele kolommen rechts en elke kolomletter schuift evenveel letters mee. Microsofts tabel kopieert =A1 twee cellen omlaag en twee rechts en krijgt =C3. =A2+1 van B2 omhoog naar B1 kopiëren geeft =A1+1. De betekenis verandert niet, alleen waar de formule kijkt.

Drie manieren om te kopiëren

Je kunt de cel gewoon kopiëren en plakken. Je kunt het kleine vierkant rechtsonder in de geselecteerde cel, de vulgreep, omlaag of opzij slepen. Of selecteer de formule met de lege cellen eronder en druk op Ctrl+D om omlaag door te voeren, of met de cellen rechts en Ctrl+R om naar rechts door te voeren. Googles sneltoetsenlijst noemt Ctrl+D en Ctrl+R voor Sheets (⌘+D en ⌘+R op een Mac); Excel op Windows gebruikt dezelfde toetsen. Het lab heeft hiervoor knoppen plus Bereik selecteren voor aanraakschermen.

Toon de formules in plaats van resultaten om te zien wat echt gebeurde. Google Sheets doet dit volgens de sneltoetsenlijst met Ctrl+~ en Excel heeft Formules weergeven op het tabblad Formules. Een kolom formules naast elkaar lezen is de snelste manier om die ene afwijkende rij te vinden, bijvoorbeeld een cel waar iemand een getal over de formule typte.

Kopiëren verplaatst alleen verwijzingen, niet waarden. Als een formule verwijst naar een cel die vast moet blijven, zoals een belastingtarief bovenaan, schuift een relatieve verwijzing daarvan weg bij omlaag doorvoeren. De resultaten worden dan verkeerd zonder foutmelding. Dat probleem heeft een eigen oplossing, de absolute verwijzing, waarmee je bij Formules begint.

Buiten de rand vallen

Een relatieve verwijzing kan naar een niet-bestaande plek worden geduwd. Kopieer =A1+1 van B1 één kolom links naar A1 en de verwijzing zou links van kolom A moeten wijzen. Daar is niets, dus het programma schrijft #REF! in de formule zelf en de cel toont de #REF!-fout. Hetzelfde gebeurt als je een formule die één rij omhoog kijkt naar rij 1 kopieert. Toon formules en controleer welke verwijzing buiten het werkblad liep als een kopie ineens #REF! toont. In de volgende cursus leer je hoe een dollarteken een verwijzing helemaal vastzet.