Het Koreaanse Keizerrijk van 1897

Op 12 oktober 1897 voerde Gojong bij het nieuwe Hwangudan een hemelritueel uit en werd keizer; de volgende dag noemde hij het land Daehan.

De jaren 1890 waren het gevaarlijkste decennium in Joseons geschiedenis. Qing en Japan vochten in 1894 en 1895 een oorlog, deels om invloed in Korea, en Japan won. Daarna verscheen Rusland als rivaal van Japan. Midden in die strijd waagde koning Gojong een grote stap: hij verklaarde Korea tot keizerrijk, in rang gelijk aan China en Japan, en zichzelf tot keizer. In dit laatste hoofdstuk lees je waarom hij dat deed, wat het nieuwe keizerrijk probeerde te veranderen en hoe het eindigde.

Een paleismoord en een ondergedoken koning

In 1895 vermoordden Japanse agenten koningin Min, Gojongs vrouw, in het Geoncheonggung-verblijf binnen Gyeongbokgung. Uit angst voor zijn leven verhuisde Gojong op 11 februari 1896 in het geheim naar de Russische legatie in Seoul en regeerde daar ongeveer een jaar. Dit heet de Agwan pacheon, de toevlucht van de koning bij de Russische legatie. In dat jaar liet hij Gyeongungung, het huidige Deoksugung, herstellen. In februari 1897 trok hij er in.

Keizer worden

Eeuwenlang hadden Joseon-vorsten de rang van koning in een orde met de Chinese keizer aan het hoofd. Na Qings nederlaag in 1895 was die orde ingestort. Gojong wilde Korea's onafhankelijkheid voor iedereen zichtbaar maken. Bij Gyeongungung werd een nieuw hemelaltaar, Hwangudan, gebouwd, omdat alleen een keizer dat offer mocht brengen. Op 12 oktober 1897 voerde Gojong daar de rite uit in een geel drakengewaad, een kleur voorbehouden aan keizers, en nam de keizerstitel aan. De volgende dag bepaalde zijn eerste keizerlijke edict dat het land Daehan Jeguk, het Koreaanse Keizerrijk, zou heten. Het jaar werd het eerste van Gwangmu, ‘stralende krijgskracht’, de eranaam die het hof die augustus al had aangenomen. De koningin werd postuum keizerin en de kroonprins werd keizerlijk kroonprins.

Gwangmu-hervormingen

In augustus 1899 vaardigde de regering de Daehanguk Gukje uit, een kort handvest dat het keizerrijk onafhankelijk verklaarde en vrijwel alle macht bij de keizer legde. Onder de eranaam volgden hervormingen: een landelijke opmeting en officiële grondakten, programma's voor industrie en handel, nieuwe straten en voorzieningen in Seoul, een sterkere keizerlijke schatkist en een militair opperbevel. Historici noemen dit de Gwangmu-hervormingen. De eranaam werd van 1897 tot 1907 gebruikt, maar het meeste hervormingswerk gebeurde tussen 1897 en 1903.

Het einde van het keizerrijk

De onafhankelijkheid van het keizerrijk hield geen stand. Nadat Japan in 1904 en 1905 Rusland had verslagen, dwong het Korea in 1905 het Eulsa-verdrag op, nam de controle over de buitenlandse betrekkingen over en stelde een Japanse resident-generaal aan. In 1907 gebruikte Japan de geheime gezanten van de keizer naar de vredesconferentie in Den Haag als voorwendsel om Gojong te dwingen af te treden, en een nieuw akkoord plaatste Japanse onderministers op elk ministerie. Op 29 augustus 1910 annexeerde Japan Korea. Het Koreaanse Keizerrijk, en daarmee de dynastie die in 1392 was begonnen, kwam tot een einde.

Historici discussiëren nog over wat de Gwangmu-hervormingen bereikten en hoeveel speelruimte het keizerrijk tussen grotere machten had. Zeker is dat de naam Daehan niet verdween. Toen onafhankelijkheidsactivisten in 1919 een voorlopige regering vormden, noemden ze die Daehan Minguk, de Republiek Korea. De moderne staat draagt nog dezelfde naam.