De tien basisklinkers

Tien basisklinkers zijn allemaal opgebouwd uit twee lange lijnen, en een klinker kan nooit alleen staan: hij heeft altijd een stomme ronde letter ervoor nodig.

Een goede plek om Koreaans te leren lezen is bij de klinkers, want er zijn er maar tien basisklinkers en ze volgen een duidelijk patroon. Elk is een lange lijn, staand of liggend, met één of twee korte streepjes eraan. Zet één kort streepje rechts van de staande lijn en je hebt a. Zet het links en je hebt eo. Twee korte streepjes voegen een j-klank vooraan toe: ya en yeo. De liggende lijn werkt hetzelfde. Eén streepje erboven geeft o, eentje eronder geeft u, en twee streepjes geven yo en yu. De kale liggende lijn is eu en de kale staande lijn is i.

De stomme ronde letter

In het Koreaanse schrift staat een klinker nooit alleen. Elk lettergreepblok moet met een medeklinkerletter beginnen, dus als een lettergreep met een klinkerklank begint, begint het blok met de ronde letter ieung, die op die plek stom is. De klinker a wordt dus geschreven als een blok van twee letters, ronde letter plus a, en gelezen als gewoon a. Dezelfde blokvorm geeft de woorden voor kind (ai), komkommer (oi) en melk (uyu), die je aan het eind van deze eenheid kunt lezen. Aan het eind van een lettergreep is dezelfde ronde letter niet stom. Hij wordt ng, zoals in het Nederlandse woord ding. Dat komt in eenheid 4.

Twee klinkers die zorg vragen

Twee van de tien hebben geen dichte tegenhanger in het Nederlands. De klinker die eo wordt geromaniseerd, is niet de o van 'boot'. Hij ligt dichter bij de o van 'bot', gezegd met de kaak iets meer open en de lippen ontspannen. Veel beginners zeggen hem als o, en dan lopen de woorden voor vos en voor jojo in elkaar over. Leg een vinger op je kin: bij eo zakt de kaak, bij o duwen de lippen naar voren tot een cirkel. De klinker die eu wordt geromaniseerd, wordt gezegd met de lippen plat en de tong teruggetrokken, alsof je begon de oe van 'boek' te zeggen maar vergat je lippen te ronden. Engelstaligen horen hem vaak als een korte u. Hij komt constant voor in leenwoorden, waar hij gaten vult tussen medeklinkers die het Koreaans niet samen kan uitspreken.

De streken schrijven

Koreaans handschrift volgt twee eenvoudige regels: boven voor onder, en links voor rechts. Bij de staande klinkers teken je eerst de lange lijn en dan de korte streepjes van links naar rechts, dus bij eo komt het korte streepje links vóór de lange lijn. Bij de liggende klinkers met streepjes erboven teken je die korte streepjes eerst en de lange lijn als laatste. Bij streepjes eronder komt de lange lijn eerst. De streekvolgorde doet er minder toe voor lezen dan voor netjes schrijven, maar wie haar vroeg leert, voorkomt later een onvast handschrift, en zo leren Koreaanse kinderen het op school.