Kleine っ, lange klinkers en spellingregels

きて (kite) betekent kom en きって (kitte) betekent postzegel. De kleine っ voegt een stille tel toe.

Drie dingen in de Japanse spelling gaan over lengte en niet over klank: de kleine っ, de lange klinker en de ん uit eenheid 2. Elk duurt een hele tel. Japanse luisteraars horen lengte heel duidelijk, en lengte veranderen verandert het woord. おばさん (obasan) is een tante of een vrouw van middelbare leeftijd, terwijl おばあさん (obāsan) een grootmoeder of een oudere vrouw is. Deze eenheid laat zien hoe beide in hiragana worden geschreven en hoe de Japanse spellingregels de minder voor de hand liggende gevallen bepalen.

De kleine っ

Een kleine っ (een verkleinde つ) heet sokuon. Hij heeft geen eigen klank. Hij zegt je de volgende medeklinker een tel vast te houden voor je hem loslaat. In きって (kitte, postzegel) sluit de tong voor de t, wacht een tel in stilte en laat dan los: ki, (pauze), te. In ざっし (zasshi, tijdschrift) sis je de s een tel lang. In がっこう (gakkō, school) houd je de k vast. In gewone woorden komt de kleine っ niet voor een klinker of voor n, en meestal verschijnt hij voor k-, s-, t- en p-klanken.

De romanisering toont de kleine っ door de volgende medeklinker te verdubbelen: kitte, zasshi, gakkō. Wordt de volgende medeklinker met twee letters geschreven, dan wordt alleen de eerste verdubbeld, dus ざっし is zasshi en niet zashshi. De officiële regels van 2025 passen dit zelfs op ch toe: het woord voor groenethee-poeder wordt maccha geschreven, al is de bekende spelling matcha op menu's en verpakkingen nog toegestaan. Al lang bestaande spellingen in elk vakgebied hoeven niet te veranderen.

Lange klinkers in hiragana

Een lange klinker is dezelfde klinker twee tellen aangehouden. Hiragana spelt hem door een klinkerkana toe te voegen, en de officiële regels zeggen welke. Voor a en i voeg je dezelfde klinker toe: おかあさん (okāsan, moeder), おにいさん (onīsan, oudere broer). Voor u voeg je う toe: くうき (kūki, lucht). Voor e voeg je in een paar woorden え toe, zoals おねえさん (onēsan, oudere zus) en ええ (ee, ja). Voor o voeg je う toe: おとうさん (otōsan, vader), がっこう (gakkō, school), ありがとう (arigatō, dank je wel).

Twee patronen verrassen leerlingen. Ten eerste worden de meeste lange e-klanken geschreven als えい en niet als ええ: せんせい (sensei, leraar), えいが (eiga, film), とけい (tokei, klok). Veel sprekers zeggen deze als lange e, anderen spreken de い uit, en de spelling blijft in beide gevallen えい. Ten tweede schrijft een groep gangbare woorden de lange o als おお in plaats van おう: おおきい (ōkii, groot), とおい (tōi, ver), こおり (kōri, ijs). Deze woorden hadden ほ of を in hun oude spelling, en de regels van 1986 behielden de お als spoor van die geschiedenis. Er is geen klankaanwijzing, dus leer ze als lijst.

In rōmaji krijgen lange klinkers een streepje erboven (een macron): Tōkyō, ōkii, kūki. De regels van 2025 staan ook verdubbelde letters toe die de kana volgen, zoals Toukyou, en accepteren het circumflex (ô) als een macron niet kan worden getypt. In de praktijk zie je gewoon Tokyo op kaarten en in het Engels, met de lengte weggelaten. Wat de spelling ook is, een lange klinker duurt als je hem zegt nog steeds twee tellen.

は, へ en を als partikels

Drie kleine grammaticale woorden breken de regel één letter, één klank. Het onderwerpspartikel wordt は geschreven maar wa gezegd: わたしは (watashi wa, wat mij betreft). Het richtingspartikel wordt へ geschreven maar e gezegd: がっこうへ (gakkō e, naar school). Het lijdend-voorwerpspartikel を wordt o gezegd. De moderne regels houden deze drie spellingen met opzet, zodat elk partikel opvalt in een regel hiragana. Daarom eindigen こんにちは (konnichiwa, hallo) en こんばんは (konbanwa, goedenavond) op は: elk begon als een zin die wat vandaag betreft en wat vanavond betreft betekende.