De twee r-klanken

Pero (maar) en perro (hond) verschillen door één klank: één tik van de tong of een snelle rol.

Het Spaans heeft twee r-klanken, en ze houden woorden uit elkaar. De ene is één snelle tik van de tongpunt tegen de rand achter de bovenste tanden. De andere is een rol, twee of meer snelle tikken achter elkaar, de gerolde r die veel leerlingen de moeilijkste klank van het Spaans vinden. Geen van beide is de Nederlandse r, die kan worden gemaakt met de tongpunt, de huig of de keel, en vaak met een lossere tong.

De tik: één r tussen klinkers

Een enkele r tussen klinkers is een tik: pero (maar), caro (duur), para (voor), hora (uur). Veel Nederlanders maken deze klank al in een snelle uitspraak van Amerikaans butter, water en ladder, waar de middelste t of d een snelle tik wordt. Zeg butter snel en luister naar het midden: dat ligt dicht bij de r in para. De tik wordt ook na een medeklinker in dezelfde lettergreep gebruikt, zoals in tres (drie), brazo (arm) en grande (groot), en normaal aan het eind van een woord, zoals in hablar (spreken) en mar (zee).

De rol: rr en sommige enkele r’s

De dubbele rr rolt altijd: perro (hond), carro (auto in een groot deel van Latijns-Amerika, kar in Spanje), tierra (land), arroz (rijst). Een enkele r rolt ook op twee plaatsen: aan het begin van een woord, zoals in rosa (roos), Roma en rojo (rood), en na l, n of s, zoals in alrededor (rondom), Enrique en Israel. De spelling schrijft op die plaatsen nooit rr, omdat de klank daar toch altijd een rol is.

Paren die alleen door de r verschillen, laten zien waarom het ertoe doet: pero en perro, caro (duur) en carro, coro (koor) en corro (kring van mensen). Kun je nog niet rollen, gebruik dan een sterke, iets langere tik en blijf oefenen. Een Nederlandse r klinkt niet als een van beide Spaanse r’s.

Hoe je de rol oefent

Begin bij de tik. Zeg para een paar keer en herhaal dan snel tr en dr: tres, tres, tres; padre, padre, padre. Houd de tong los en laat de lucht de punt laten trillen. Veel leerlingen krijgen de rol eerst door de tikpositie vast te houden en iets harder te blazen. Het kan weken van korte dagelijkse oefening kosten, en dat is normaal.