Grafieken lezen
Korea telde 438 400 geboorten in 2015 en 230 000 in 2023. Geef dezelfde elf getallen weer als staven, lijn of cirkel. Kort de as in en verander de klassenbreedte van een histogram. Bekijk wat elke keuze met het beeld doet.
Over deze cursus
Staaf- en lijndiagrammen zijn ongeveer drie eeuwen jonger dan de drukpers. De Schotse ingenieur William Playfair publiceerde in Londen in 1786 The Commercial and Political Atlas: grafieken over de handel, inkomsten en schuld van Engeland, bijna allemaal lijnen door de tijd. In zijn Statistical Breviary uit 1801 tekende hij cirkels waarvan de oppervlakte landoppervlakten voorstelde. De cirkel van het Turkse Rijk geldt meestal als het eerste cirkeldiagram. Dezelfde elf getallen kunnen er nog altijd heel anders uitzien door de gekozen vorm. Dat toets je met echte gegevens.
De zes hoofdstukken beginnen met een diagram lezen, aan de hand van Koreaanse geboorten: 438 400 in 2015 en 230 000 in 2023, met een as in duizenden. Staafdiagrammen vergelijken de regio's uit de Amerikaanse volkstelling van 2020. De 126 266 107 inwoners van het Zuiden geven een staaf die ongeveer 2.19 keer zo hoog is als die van het Noordoosten. Bij cirkeldiagrammen wordt de 38.1% van het Zuiden een sector van ongeveer 137°. Lijndiagrammen volgen het Koreaanse totale vruchtbaarheidscijfer van 1.24 in 2015 naar 0.72 in 2023 en 0.80 in 2025. Bij misleidende assen stijgen geboorten van 2023 tot 2025 met 10.6%, maar de staaf is 3.43 keer zo hoog als de as bij 220 duizend begint. Het laatste hoofdstuk gebruikt de lengtes van 100 voetballers om het effect van klassenbreedte en beginpunt op een histogram te laten zien. In het lab verander je diagramtype, asbegin en breedte zelf.
Het hoofdstuk over misleidende assen gebruikt Darrell Huffs boek How to Lie with Statistics uit 1954. Volgens OpenStax is het meer dan 25 keer herdrukt en zijn er meer dan anderhalf miljoen exemplaren verkocht.
Voor je begint
Geen eerdere statistiek. Verschillen, verhoudingen, procentuele verandering en procentpunten zijn de basis. Kommagetallen en procenten bereidt het best voor. Voorbeelden gebruiken Koreaanse geboorten en de Amerikaanse telling van 2020.
Als je klaar bent
Na afloop kun je eerst de titel, eenheden en assen van een diagram controleren voordat je de vorm bekijkt. Je leest 230.0 op een as in duizenden als 230 000 geboorten. Je kunt een cirkelsector tekenen als 38.1% van 360°, de helling van een lijndiagram als veranderingssnelheid lezen, een as herkennen die bij 220 duizend begint om een stijging te overdrijven en zien hoe klassenbreedte de vorm van een histogram verandert.
- 1Hoe lees je een grafiek?Bij de staaf voor 2023 in een grafiek van Koreaanse geboorten betekent 230.0 dat er 230 000 baby's geboren zijn: de as geeft duizenden aan.
- 2StaafdiagrammenDe Amerikaanse volkstelling van 2020 telde 126 266 107 mensen in het Zuiden en 57 609 148 in het Noordoosten. De staaf van het Zuiden moet dus ongeveer 2.19 keer zo lang zijn.
- 3Cirkeldiagrammen en percentagesIn 2020 woonde 38.1% van de Amerikaanse bevolking in het Zuiden. De sector in een cirkeldiagram beslaat dus 38.1% van 360°, ongeveer 137°.
- 4Lijndiagrammen en verandering door de tijdHet totale vruchtbaarheidscijfer van Korea daalde elk jaar van 1.24 in 2015 naar 0.72 in 2023. Daarna steeg het naar 0.75 in 2024 en 0.80 in 2025.
- 5Misleidende assenVan 2023 naar 2025 steeg het aantal geboorten met 10.6%. Maar in een staafdiagram met een as vanaf 220 duizend is de staaf van 2025 wel 3.43 keer zo hoog getekend.
- 6Histogrammen en klassenbreedteBij klassen van 2 inch breed vallen 40 van de 100 voetballers van OpenStax tussen 65.95 en 67.95 inch. Verplaats het begin naar 59 en de hoogste klasse verschuift.
Bronnen van deze cursus (9)
- OpenStax, Introductory Statistics 2e by Barbara Illowsky and Susan Dean (, per the page notice on 2026-10-17): 2.2 histograms, frequency polygons and time series graphs, including the 100 soccer player heights, the books bought by 50 students, class width, convenient starting points, the square root guideline, relative frequency f/n (3 of 40 = 0.075) and the section "How NOT to Lie with Statistics" (Darrell Huff, pie charts, varying class widths, axes that do not start at zero) (openstax.org/books/introductory-statistics-2e/pages/2-2-histograms-frequency-polygons-and-time-series-graphs)
- Korean births and total fertility rate 2015 to 2025: Ministry of Data and Statistics (국가데이터처, formerly Statistics Korea)
- "2025년 출생 통계" press release, Table 1 (mods.go.kr/board.es?mid=a10301010000&bid=204&list_no=446625, figures for calendar years 2015 to 2025)
- TFR definition, 1970 value 4.53, 1983 value 2.06 and replacement level 2.10: e-나라지표 합계출산율 (index.go.kr/unify/idx-info.do?idxCd=5061)
- US resident population 1950 to 2020 and the four regions in 2010 and 2020: US Census Bureau, Historical Population Change Data (1910-2020)
- released April 26, 2021, counts as of April 1 of each census year (census.gov/data/tables/time-series/dec/popchange-data-text.html) and 2020 Census Apportionment Results press release (census.gov/newsroom/press-releases/2021/2020-census-apportionment-results.html)
- William Playfair, Commercial and Political Atlas (1786) and Statistical Breviary (1801): Encyclopedia.com "Statistical Graphics" (encyclopedia.com/social-sciences/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/statistical-graphics)
- J. Sachs, BRANCH (branchcollective.org)
- I. Spence, "William Playfair and the Psychology of Graphs" (2006).
Geraadpleegd: 2026-10-17