Middelhoge en hoge wolken

Op 9 km, waar cirrus zweeft, is de standaardatmosfeer ongeveer −43 °C, dus deze wolken bestaan uit ijs.

Niveaus verschuiven met de breedtegraad

De niveaus van de WMO zijn geen vaste getallen. De troposfeer, waar wolken leven, is dikker in de warme tropen en dunner bij de polen, dus de niveaus rekken en krimpen mee. In gematigde streken zoals Korea, Europa of het grootste deel van de Verenigde Staten is het middelste niveau ongeveer 2 tot 7 km en het hoge niveau ongeveer 5 tot 13 km. In poolgebieden is het hoge niveau maar 3 tot 8 km; in de tropen reikt het van 6 tot 18 km. De niveaus overlappen met opzet, omdat wolken zich niet aan nette grenzen houden.

Het middelste niveau

Altocumulus is een laag of vlekken van kleine afgeronde wolken, wit of grijs, vaak in rijen of golven gerangschikt, groter ogend dan de kleine korreltjes van cirrocumulus. Altostratus is een grijsachtige of blauwachtige deken, vaak de hele hemel bedekkend, op plekken dun genoeg dat de zon zichtbaar is als door matglas maar zonder de halo die een hoge ijswolk geeft. De WMO merkt op dat altostratus vaak hoger reikt dan het middelste niveau. Nimbostratus is de dikke, donkergrijze regenlaag die urenlang gestage regen of sneeuw brengt. Hij heeft bijna altijd zijn basis in het middelste niveau maar reikt meestal in de niveaus erboven en eronder.

Het hoge niveau: wolken van ijs

Cirrus zijn dunne witte draden, vlekken of smalle banden met een vezelig, haarachtig uiterlijk of een zijdeachtige glans, in de woorden van de WMO. Met de standaardatmosfeer van NASA is de lucht op 9 km op een gemiddelde dag ongeveer 15 − 6.49 × 9 ≈ −43 °C, dus cirrus bestaat uit ijskristallen. Terwijl de kristallen langzaam door veranderende winden vallen, slepen ze uit tot de haken en strepen die de wolk zijn naam geven. Cirrocumulus is een dunne witte deken of vlek van heel kleine korreltjes of rimpelingen, zonder schaduw. Cirrostratus is een doorzichtige witachtige sluier die de hele hemel kan bedekken; zijn ijskristallen breken zonlicht en maanlicht tot een halo, een ring om de zon of de maan.

Hoge wolken brengen zelf zelden slecht weer naar de grond, maar het zijn nuttige boodschappers. Cirrus die van één kant van de hemel binnenkomt en verdikt tot cirrostratus en dan altostratus, betekent vaak dat een warmtefront en een lange periode van regen in aantocht zijn; UCAR merkt op dat zodra altostratus zich vormt, er meestal binnen ongeveer zes uur regen volgt.

De gids van de WMO voor het herkennen van wolken geeft twee snelle tests. De eerste is grootte: houd je arm recht voor je uit. De korreltjes van cirrocumulus lijken minder dan 1° breed, smaller dan je pink, terwijl de afgeronde massa's van altocumulus 1° tot 3° lijken. De tweede is schaduwen. Dunne cirrostratus laat de zon nog schaduwen op de grond werpen en toont vaak een halo; altostratus werpt geen schaduwen, ook al is de zon als een wazige schijf te zien. Met deze twee tests en de niveautabel kun je de meeste middelhoge en hoge wolken in een paar seconden benoemen.