Franse klinkers

Tu (jij) en tout (alles) verschillen in één klinker en Franstaligen horen het verschil meteen.

Het Frans heeft zes klinkerletters, a, e, i, o, u en y, maar meer dan tien klinkerklanken. De extra klanken komen van accenten, die je in het vorige hoofdstuk zag, en van vaste lettergroepen zoals ou, au en eu. Hier wordt Frans lezen voorspelbaar: ou wordt in elk woord hetzelfde gelezen, en au ook. De klinkers gedragen zich anders dan Engelse klinkers. Ze zijn kort, gespannen en stabiel. Het Engelse say glijdt van de ene klinker naar de andere; het Franse ses (zijn, haar) verandert van begin tot einde niet.

u en ou

Het belangrijkste paar voor een beginner is u en ou. Ou is de oe-klank van ‘boek’: vous (u, jullie), tout (alles), rouge (rood), bonjour. De enkele u klinkt als de uu van ‘muur’, een klank die het Engels niet heeft. Zeg ie, houd je tong precies op dezelfde plek en duw je lippen naar voren in een strakke ronde vorm, alsof je fluit. Dat is de klinker van tu (jij), rue (straat), du (wat) en salut (hoi). Rond je je lippen maar laat je de tong naar achteren glijden, dan krijg je ou en verandert het woord.

Verschillende woordparen verschillen alleen in deze klinker: tu (jij) en tout (alles), rue (straat) en roue (wiel), dessus (bovenop) en dessous (eronder), vu (gezien) en vous (u, jullie). Ze naast elkaar oefenen traint je mond en oor het snelst.

De e-klanken

Een gewone e zonder accent heeft drie mogelijke uitspraken. Aan het woordeinde is hij meestal stom: table, porte (deur). In korte woorden zoals le, de, je en me is het een lichte, ontspannen klank, dicht bij de e van ‘de’, met iets geronde lippen. Midden in een woord valt deze lichte e in gewone spraak vaak weg: samedi (zaterdag) klinkt als sam-di. Vóór twee medeklinkers of een eindmedeklinker klinkt e meestal als è: merci, belle, avec. Geschreven als é, of als er of ez aan het woordeinde, heeft hij de gesloten klank van été: parler (spreken), nez (neus), chez (bij iemand thuis).

Lettergroepen

Het loont om enkele klinkergroepen als één geheel te leren, omdat elke groep één klank weergeeft. Ai en ei klinken als è: lait (melk), maison (huis), neige (sneeuw). Au en eau klinken als een gesloten o: au, chaud (heet), beau (mooi), eau (water). Eu en œu hebben twee verwante klanken, gesloten en open: deux (twee), bleu (blauw), heure (uur), sœur (zus), cœur (hart). Zeg voor eu é en rond je lippen. Oi klinkt als wa: moi (ik), toi (jij), trois (drie), voiture (auto). Vóór een andere klinker wordt ou een w-klank en u een snelle glijklank: oui (ja), ouest (west), huit (acht), nuit (nacht).