Gespannen en aangeblazen medeklinkers

Vuur, hoorn en gras zijn bul, ppul en pul in het Koreaans, drie woorden die alleen verschillen in hoe de eerste medeklinker wordt gemaakt.

Het Engels sorteert zijn plofklanken in twee groepen, stemhebbend en stemloos: b en p, d en t, g en k. Het Koreaans sorteert ze in drie, en stemhebbendheid scheidt ze niet. Voor elk van de k-, t-, p- en ch-klanken is er een gewone, een gespannen en een aangeblazen versie. De gewone heb je in eenheid 3 gezien. De aangeblazen, geschreven met een extra streepje, komt met een sterke luchtstoot. De gespannen, geschreven door de letter te verdubbelen, heeft bijna geen adem maar een strakke, vastgehouden keel. De s-klank heeft twee versies, gewoon en gespannen, en geen aangeblazen tegenhanger.

De papiertest

Je kunt het verschil voelen met een strookje papier of een tissue een paar centimeter voor je lippen. Zeg de aangeblazen pa en het papier moet springen. Zeg de gewone ba en het moet een beetje bewegen. Zeg de gespannen ppa en het moet nauwelijks bewegen. Denk voor de gespannen klank aan de p in 'spijt'. Voeg dan spanning toe, alsof je iets zwaars gaat optillen, en begin de klinker scherp. Veel leerlingen vinden het helpen de klinker na een gespannen medeklinker iets hoger uit te spreken.

Woorden die ervan afhangen

Dit zijn geen kleine details. Hele reeksen alledaagse woorden verschillen alleen in dit ene kenmerk. De woorden voor maan, dochter en masker zijn dal, ttal en tal. Slapen, zout zijn en koud zijn zijn jada, jjada en chada. Een kamer is bang en brood is ppang. Kopen is sada en goedkoop zijn is ssada, dus een zin over iets goedkoops kopen heeft beide nodig. Luister in de opname hieronder meerdere keren naar de reeksen voordat je ze probeert te zeggen, want het verschil horen komt meestal voor het produceren.

De verdubbelde letters volgen dezelfde blokregels als enkele. Een verdubbelde medeklinker komt als één eenheid in de eerste plek, dus het woord voor brood is één blok met de verdubbelde p-letter, de klinker a en een eind-ng. Twee van de verdubbelde letters, kk en ss, kunnen ook als eindmedeklinker worden geschreven: het woord voor buiten eindigt op kk, en de verleden tijd van werkwoorden heeft vaak ss. Volgens de zevenklankenregel van eenheid 4 wordt een eind-kk als k gehoord en een eind-ss als t.