Medeklinkers: r, h, ch, gn, j en g

De h in hôtel klinkt nooit, maar de h in héros voorkomt toch dat le l’ wordt.

De meeste Franse medeklinkers klinken ongeveer zoals in het Engels: b, d, f, l, m, n, p, t en v geven weinig problemen. Hier bekijken we de verschillen: de Franse r, de stomme h, ch en gn, de zachte j en g en enkele spellingregels voor c, g en s die de klank bepalen. Ook p, t en k vragen een kleine aanpassing. Het Engels voegt aan het woordbegin een luchtstootje toe; het Frans niet. Houd je hand voor je mond en zeg papa. In het Frans moet je hand bijna niets voelen.

De Franse r

De Franse r maak je achter in de mond, niet met de tongpunt. De cursus Français interactif van de University of Texas beschrijft hem als lucht die achter in de keel schuurt, ongeveer alsof je licht je keel schraapt. Houd je tongpunt achter je ondertanden, til de achterkant naar het zachte gehemelte en laat lucht door de nauwe opening schuren. Begin met r na een medeklinker, zoals très, gris (grijs) en trois. Ga daarna naar r vooraan, zoals in rouge en rue, en achteraan, zoals in bonjour en noir (zwart).

De stomme h

H wordt in het Frans nooit uitgesproken: hôtel, heure, homme (man) en histoire (geschiedenis) beginnen allemaal met een klinkerklank. Toch zijn er twee soorten h. De meeste woorden hebben een stomme h (h muet), die als klinker werkt: je schrijft l’hôtel, l’homme, en de s van les verbindt zich in les hommes, uitgesproken lee-zom. Een kleinere groep, vaak ontleend aan Germaanse talen, heeft een aangeblazen h (h aspiré). Die is even stom, maar werkt als medeklinker. Je schrijft le héros, la honte (schaamte), le haricot (boon), zonder verbinding: les héros, les haricots.

ch, gn, j en g

Ch klinkt als sj, zoals in ‘sjaal’: chat (kat), chocolat, chercher (zoeken). Enkele Griekse woorden behouden k, zoals orchestre en chorale. Gn is de nj-klank van ‘oranje’, als één klank: montagne (berg), Espagne (Spanje), champagne, gagner (winnen). J is de zachte zj-klank van ‘bagage’: je, jour (dag), bonjour. G heeft diezelfde zachte klank vóór e, i en y: rouge, gentil (aardig), girafe. Vóór a, o en u en medeklinkers is g hard zoals in go: gare (station), gomme (gum), grand. Om g hard te houden vóór e of i voegt het Frans u toe: guerre (oorlog), guitare. Voor een zachte g vóór a of o komt er e bij: mangeons (wij eten), Georges.

c, s, qu en th

C werkt als g. Vóór e, i en y klinkt hij als s: ce, cinéma, cycle; elders als k: café, comme, classe. Ç geeft s vóór a, o en u. Een enkele s tussen twee klinkers klinkt als z, maar ss blijft s. Dat onderscheidt poison (gif) van poisson (vis) en désert (woestijn) van dessert. Qu is gewoon k: qui (wie), quatre (vier), que. Th is t: thé (thee), théâtre. Ten slotte geeft ill meestal een y-klank, zoals in fille (meisje), famille en travailler (werken). Enkele woorden behouden een echte l: ville (stad), mille (duizend), tranquille.