Een eerste blik op vereenvoudigde karakters

De Chinese tabel met algemeen gebruikte standaardkarakters uit 2013 bevat 8105 karakters. Het eerste niveau van 3500 is bedoeld voor school en dagelijks lezen.

Pinyin is een hulpmiddel. Chinees wordt met karakters geschreven; pinyin staat ernaast in kinderboeken, woordenboeken, op verkeersborden en telefoontoetsenborden. Elk karakter is één lettergreep en draagt meestal een eigen betekenis. Een tweelettergrepig woord zoals 中国 Zhōngguó (China) heeft dus twee karakters: 中 midden en 国 land. Karakters onderscheiden ook gelijkklinkende woorden. Het Mandarijn heeft zonder tonen maar ongeveer 400 lettergrepen en veel karakters delen die: 是 (zijn), 事 (zaak), 市 (stad) en 试 (proberen) zijn allemaal shì. Gesproken onderscheidt de context ze; schriftelijk doet het karakter dat.

Vereenvoudigd en traditioneel

Het Chinese vasteland schrijft vereenvoudigde karakters. In 1956 publiceerde de Staatsraad het vereenvoudigingsplan, dat veel complexe vormen door kortere verving. In 1986 verscheen de lijst opnieuw als een samengevoegde tabel. In 2013 bracht de tabel met algemeen gebruikte standaardkarakters de eerdere lijsten bijeen. Singapore gebruikt ook vereenvoudigde karakters. Taiwan, Hongkong en Macau behouden de traditionele vormen. Koreaanse hanja hebben traditionele vormen en het Japans gebruikt eigen vormen, sommige anders vereenvoudigd. Een Koreaanse of Japanse lezer herkent 人, 山 en 中 dus meteen, maar heeft voor 马 of 门 misschien even tijd nodig.

Vereenvoudiging volgde enkele patronen. Sommige karakters kregen een oude cursieve handschriftvorm, zoals 书 voor 書. Andere vervingen een ingewikkeld deel door een eenvoudiger, zoals 国 voor 國. Veelgebruikte onderdelen werden overal vereenvoudigd: het spraakonderdeel 言 links werd 讠, zodat 說 veranderde in 说 en 語 in 语. Ken je een onderdeel, dan herken je het in tientallen karakters.

Afbeeldingen, delen en klanken

Een kleine groep karakters begon als tekening en bewaart nog iets van het beeld: 人 persoon, 口 mond, 日 zon, 月 maan, 山 berg, 水 water, 木 boom, 火 vuur. Andere combineren betekenissen: één 木 is een boom, twee vormen 林 lín (bosje) en drie 森 sēn (bos). De meeste combineren echter een betekenisdeel met een klankdeel. 妈 (moeder) heeft links 女 (vrouw) voor de betekenis en rechts 马 mǎ voor de klank; daarom lees je het als mā. 吗 heeft 口 (mond) voor een gesproken partikel en dezelfde 马 voor de klank. Het klankdeel geeft zelden de precieze toon, maar zit er vaak dichtbij. Het herkennen helpt nieuwe karakters te raden.

Streekvolgorde

Je schrijft karakters streek voor streek in een vaste volgorde. Dat is belangrijker dan het lijkt: het houdt handschrift in balans en helpt de handschriftinvoer op telefoons te herkennen wat je tekent. De hoofdregels zijn boven vóór onder, links vóór rechts, horizontaal vóór verticaal zoals in 十, de linksdalende vóór de rechtsdalende streek zoals in 人, buiten vóór binnen zoals in 月 en een kader als laatste sluiten zoals in 日 en 国.